Grupa D: substancje zakazane i wysokie ryzyko zanieczyszczenia

Zawodnik odpowiada za to, co znajdzie się w jego próbce. Nie za to, co było napisane na etykiecie. Ta zasada nazywa się ścisłą odpowiedzialnością i obowiązuje w całym sporcie objętym kontrolą antydopingową.

To znaczy, że pozytywny wynik nie wymaga złej woli. Wystarczy zanieczyszczony suplement.

Australijski Instytut Sportu prowadzi dla takich przypadków osobną kategorię: grupa D, substancje zakazane albo obarczone wysokim ryzykiem zanieczyszczenia substancjami, które mogą dać pozytywny wynik kontroli.

Dwie różne rzeczy w jednej grupie

Warto je rozdzielić od razu, bo leżą tu obok siebie.

Część pozycji jest zakazana przez WADA. Część trafiła do tej grupy wyłącznie z powodu ryzyka zanieczyszczenia, mimo że sama w sobie nie figuruje na liście zakazanej.

Do tego dochodzi trzecie rozróżnienie: większość stymulantów jest zakazana tylko w konkursie, czyli od północy przed zawodami do zakończenia pobrania próbki. Poza tym okresem zasady są inne. Od tego zależy, czy dany produkt jest twoim problemem przez cały rok, czy wyłącznie w tygodniu startowym.

Co się w tej grupie mieści

Stymulanty

Syntetyczne stymulanty z listy zabronionej WADA oraz ekstrakty roślinne o działaniu pobudzającym, w tym gorzka pomarańcza, która zawiera synefrynę i oktopaminę. Gorzka pomarańcza pojawia się w produktach opisywanych jako spalacze tłuszczu i w przedtreningówkach.

Dla porządku: synefryna i gorzka pomarańcza nie są zakazane przez WADA, znajdują się w programie monitorującym. AIS umieszcza je w tej grupie ze względu na ryzyko, nie ze względu na zakaz.

Prohormony i stymulatory hormonów

Prekursory hormonów steroidowych z listy zabronionej WADA. W tej samej grupie znajduje się buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris) oraz korzeń maca, czyli składniki sprzedawane w Polsce jako roślinne i naturalne. Słowo „naturalny" nie jest tu żadnym zabezpieczeniem.

Peptydy i substancje uwalniające hormon wzrostu

Syntetyczne peptydy pobudzające wydzielanie hormonu wzrostu. Wszystkie są na liście zabronionej WADA i żaden nie jest składnikiem żywności dopuszczonym w UE.

Selektywne modulatory receptorów androgenowych

Substancje eksperymentalne sprzedawane jako „legalna alternatywa” dla sterydów. Wszystkie są na liście zabronionej WADA, żadna nie ma dopuszczenia jako składnik żywności w UE.

Modulatory metaboliczne

Substancje z badań nad metabolizmem przeniesione do obrotu jako „wytrzymałościowe”, zakazane przez WADA.

Beta-2 agoniści

W tym składniki roślinne o działaniu beta-2 agonistycznym spotykane w spalaczach.

Osobno wymieniona jest siara, ze względu na zawarte w niej czynniki wzrostu.

Nazw poszczególnych substancji nie powtarzamy tutaj celowo: lista zmienia się co roku, a aktualny wykaz z nazwami publikuje WADA w Liście Zabronionej i AIS w opisie grupy D. Tam sprawdzisz konkretny składnik z etykiety.

Gdzie ryzyko jest największe

Produkty wieloskładnikowe. Im dłuższy skład, tym więcej miejsc, w których może pojawić się coś, czego producent nie zadeklarował. AIS odradza tę kategorię wprost.

Zastrzeżenie, o którym warto pamiętać: obecność składnika na tej liście nie znaczy, że każdy produkt z nim jest zanieczyszczony. Znaczy, że ryzyko w tej kategorii jest na tyle wysokie, że instytuty sportu odradzają ją zawodnikom objętym kontrolą.

Co z tym zrobić w praktyce

• Jeżeli startujesz w zawodach objętych kontrolą, sprawdź każdy produkt w bazie swojej krajowej organizacji antydopingowej, zanim go otworzysz.
• Unikaj produktów o długich, złożonych składach, zwłaszcza przedtreningówek i spalaczy.
• Zwróć uwagę na produkty roślinne. Buzdyganek i maca są w tej grupie mimo etykiety sugerującej niewinność.
• Zachowaj opakowanie i numer partii. Przy sporze to jedyny materiał, jakim dysponujesz.

Dlaczego badamy każdą partię

Ścisła odpowiedzialność działa tylko w jedną stronę. Producent, który sprzedał zanieczyszczony produkt, nie traci startów. Traci je zawodnik.

Dlatego każda nasza partia idzie do niezależnego laboratorium J.S. Hamilton, zanim trafi do sprzedaży. Z tego samego powodu nie prowadzimy produktów wieloskładnikowych o długich składach. Każdy nasz produkt ma jedną funkcję i skład, który da się przeczytać w całości.

Liczba, którą warto zapamiętać

Zero. Tyle wynosi dopuszczalny margines, jeśli startujesz w zawodach objętych kontrolą. Dla większości substancji z tej listy nie ma progu, poniżej którego wynik pozytywny przestaje się liczyć.