Hiponatremia: kiedy picie wody staje się ryzykiem

Hiponatremia wysiłkowa to spadek stężenia sodu we krwi poniżej 135 mmol/l w trakcie wysiłku albo do doby po nim. Najczęstsza przyczyna to picie więcej, niż tracisz z potem.

Jak często się zdarza

W maratonie bostońskim w 2002 roku zbadano krew 488 biegaczy na mecie. Hiponatremię miało 13 procent z nich, a ciężką, poniżej 120 mmol/l, troje. Najsilniejszym czynnikiem ryzyka był przyrost masy ciała w trakcie biegu, czyli wypicie więcej, niż się wypociło. Częściej chorowały osoby biegnące dłużej niż cztery godziny (Almond i wsp., 2005).

Wolniejsze tempo to mniej potu i więcej punktów z wodą po drodze, więc problem częściej dotyczy końca stawki niż czołówki.

Dlaczego nadmiar wody szkodzi

Podczas długiego wysiłku organizm wydziela więcej hormonu antydiuretycznego i zatrzymuje wodę. Nadmiar wypitego płynu zostaje w organizmie i rozcieńcza sód we krwi. Woda przechodzi wtedy do komórek, także do komórek mózgu, i stąd biorą się najgroźniejsze objawy.

Objawy

Na początku nudności i ból głowy, czasem obrzęk dłoni. Później splątanie, wymioty i drgawki. Część objawów przypomina odwodnienie, a odruch otoczenia to podać wodę. Rozpoznanie stawia personel medyczny po pomiarze sodu we krwi.

Jak jej uniknąć

Międzynarodowy konsensus z 2015 roku zaleca pić zgodnie z pragnieniem. Planowanie picia „na zapas" na każdym punkcie to właśnie zachowanie, które prowadzi do hiponatremii. Jeśli po długim treningu ważysz więcej niż przed nim, piłeś za dużo.

Sód w napoju uzupełnia straty i podtrzymuje pragnienie. Nie chroni jednak przed hiponatremią, gdy pijesz wyraźnie ponad potrzebę. Według autorów konsensusu sód z tabletek czy napoju nie równoważy nadmiaru płynów.

Ile potu tracisz na godzinę, sprawdzisz wagą przed treningiem i po nim. Opisujemy to w tekście o elektrolitach.