Hipotoniczny, izotoniczny, hipertoniczny: która różnica

Trzy słowa z etykiet napojów opisują jedną wielkość: położenie osmolalności napoju względem osocza krwi, którego zakres to około 285 do 295 mOsm/kg.

Słownik

• Hipotoniczny: poniżej zakresu osocza. Mniej cząsteczek, szybki transfer wody.
• Izotoniczny: w okolicach zakresu. Kompromis między wodą a energią.
• Hipertoniczny: powyżej. Dużo energii w małej objętości, wolniejsze opróżnianie żołądka, a napój mocno hipertoniczny potrafi przejściowo ściągać wodę do jelita.

Który kiedy

Hipotoniczny sprawdza się tam, gdzie priorytetem jest samo nawodnienie: upał, wysiłek o umiarkowanym zapotrzebowaniu energetycznym, druga jednostka dnia.

Izotoniczny jest domyślnym wyborem wysiłków powyżej godziny, bo dostarcza wodę i węglowodany w proporcji, którą żołądek toleruje w ruchu.

Hipertoniczny to kategoria regeneracyjna i uzupełniająca: soki, napoje mleczne, płynne posiłki po treningu, gdzie czas wchłaniania nie gra roli. W trakcie intensywnego wysiłku bywa źródłem problemów żołądkowych, co opisuje tekst o osmolalności.

Pułapka etykiety

Słowo „izotoniczny" na opakowaniu nie podlega w Polsce takiej kontroli, jak sugeruje jego naukowe brzmienie. Bez podanej osmolalności albo składu w gramach na 100 ml gotowego napoju deklaracji nie da się zweryfikować. Proszek rozpuszczany w domu dodaje drugą zmienną: ten sam produkt w połowie zalecanej wody staje się hipertoniczny, a rozcieńczony podwójnie hipotoniczny. Proporcje z opakowania są częścią produktu.

Praktyczna hierarchia decyzji

Najpierw czas i warunki wysiłku, potem dopiero etykieta: poniżej godziny wystarczy woda i żaden z trzech przymiotników nie ma znaczenia. Powyżej godziny wybierasz między hipo a izo według pogody i zapotrzebowania na energię, a hipertoniczne zostawiasz na po treningu.

Nasz izotonik podaje skład w przeliczeniu na 100 ml gotowego napoju.