Osmolalność: co znaczy mOsm/kg i czym różni się napój izotoniczny od hipo- i hipertonicznego

Osmolalność to liczba cząsteczek rozpuszczonych w kilogramie wody, podawana w mOsm/kg. Dla napoju sportowego decyduje o tym, jak szybko płyn opuszcza żołądek i jak jest wchłaniany w jelicie. Krew ma około 285 do 295 mOsm/kg i do tego porównuje się napoje.

Trzy klasy napojów

• Hipotoniczny: poniżej 270 mOsm/kg, mniej cząsteczek niż krew, szybko się wchłania, mało węglowodanów.
• Izotoniczny: od 270 do 330 mOsm/kg według definicji stosowanej w Unii Europejskiej, zbliżony do krwi, węglowodany i sód w ilości, którą da się wchłonąć w tempie zbliżonym do wody.
• Hipertoniczny: powyżej 330 mOsm/kg, więcej cząsteczek niż krew, wolniej opuszcza żołądek, w dużej ilości obciąża jelito. Tak działa większość soków i napojów z dużą ilością cukru.

Zmierzona a zadeklarowana

Osmolalność zależy od rodzaju węglowodanów (glukoza, fruktoza, maltodekstryna dają różne liczby przy tej samej masie), od soli i od tego, ile proszku rozpuścisz w ilu mililitrach. Dlatego wartość policzona z etykiety jest tylko przybliżeniem. Wiarygodna liczba pochodzi z pomiaru osmometrem w gotowym napoju przygotowanym według etykiety. Jeśli producent podaje „izotoniczny” bez liczby i bez informacji o pomiarze, nie wiadomo, co to znaczy.

Przykład

Isotonic ATHLECOR, 40 g proszku na 500 ml wody: osmolalność 284 mOsm/kg zmierzona w laboratorium dla smaku pomarańczowego, 35 g węglowodanów i 235 mg sodu w 500 ml. Karta produktu: https://athlecor.pl/produkt-isotonic.html, różnice między klasami w praktyce: https://athlecor.pl/artykul-izotoniczny-hipo-hiper.html.