Baza wiedzy / Wodorowęglan sodu

Wodorowęglan sodu w dyscyplinach: HYROX i fitness racing, wioślarstwo, 400 i 800 m, sporty walki, pływanie

Wodorowęglan sodu ma najlepiej udokumentowany efekt przy intensywnych wysiłkach od około 45 sekund do 8 minut, czyli na 400 i 800 m i w wioślarstwie na 2000 m. W zawodach typu HYROX, w sportach walki i w pływaniu na 100 m badania nie pokazują jasnej poprawy wyniku. Dawka we wszystkich dyscyplinach jest ta sama: 0,2 do 0,3 g na kg masy ciała, w kapsułkach 120 do 150 minut przed startem, zawsze najpierw na treningu.

Opracowanie: redakcja ATHLECOR. Nadzór merytoryczny nad bazą wiedzy: dr Michał Szufnara, lekarz ortopeda, współtwórca ATHLECOR. Aktualizacja: 27 października 2026. Poznaj zasady przygotowania naszej bazy wiedzy.

Dyscypliny w jednej tabeli

DyscyplinaCzas wysiłkuCo pokazują badaniaDawkaKiedy przed startemNa co uważać
Zawody typu HYROX i fitness racing60 do 90 minut: bieg ciągły i stacje po kilka minutbadań w tym formacie nie ma. Przy biegu ciągłym efekt pomijalny w metaanalizie 11 badań, poprawa w jednym badaniu krótkiego treningu typu CrossFit0,2 g na kg na próbę, najwyżej 0,3 g na kg120 do 150 minut (kapsułki)nie na pierwszy start, dolegliwości żołądkowe przy 8 km biegu
Wioślarstwo 2000 mokoło 6,5 do 9 minutefekt potwierdzony w przeglądzie metaanaliz przy dowodach niskiej jakości. W pojedynczych badaniach od braku różnicy do 2,24 % szybciej0,2 do 0,3 g na kg120 do 150 minut (kapsułki)w kategorii lekkiej masa ciała rośnie przez sód i płyn
Bieg 400 i 800 mokoło 45 sekund do 2,5 minutyprzedział, w którym metaanalizy pokazują mały efekt. Pojedyncze badania 800 m dają wyniki mieszane0,2 do 0,3 g na kg120 do 150 minut (kapsułki)przy eliminacjach i finale jednego dnia druga porcja tylko po próbach
Sporty walki z rundamiwalka z rundami po kilka minut i przerwamimetaanaliza 8 badań: wyższy mleczan we krwi, bez istotnej poprawy wyników w testach0,2 do 0,3 g na kg120 do 150 minut (kapsułki)ważenie: przyrost masy z płynu i sodu
Pływanie 100 do 400 mokoło 1 do 5 minut100 m bez efektu. 200 i 400 m: mały efekt w jednej metaanalizie, brak efektu w nowszej metaanalizie dla 200 m i w badaniu z kapsułkami0,2 do 0,3 g na kg120 do 150 minut (kapsułki)sens tylko przy 200 i 400 m, po próbach

Tabela opisuje badania składnika, nie badania produktu ATHLECOR. Wodorowęglan sodu nie ma w UE autoryzowanego oświadczenia o wpływie na wynik sportowy, więc piszemy, co zmierzono i u kogo, a nie obiecujemy efektu.

Skąd ta sama dawka w każdej dyscyplinie

Stanowisko ISSN (Grgic i wsp. 2021) podaje 0,2 g na kg jako minimalną dawkę skuteczną i 0,3 g na kg jako optymalną. Dawki 0,4 do 0,5 g na kg dawały w badaniach więcej dolegliwości bez dodatkowej korzyści. Dyscyplina nie zmienia dawki, zmienia tylko odpowiedź na pytanie, czy w ogóle warto próbować.

Mechanizm jest ten sam wszędzie: wodorowęglan we krwi pomaga usuwać jony wodorowe z pracującego mięśnia, kiedy energia pochodzi głównie z glikolizy beztlenowej. Dlatego efekt widać w wysiłkach trwających minuty, a nie przy spokojnym biegu przez godzinę.

Kapsułka ATHLECOR ma 1200 mg wodorowęglanu sodu. Liczbę kapsułek liczymy tak, żeby zostać w przedziale 0,2 do 0,3 g na kg: przy dolnej granicy zaokrąglamy w górę, przy górnej w dół. Koszt przy cenie 129 zł za 200 kapsułek, czyli 0,645 zł za kapsułkę:

Masa ciała0,2 g na kgKoszt0,3 g na kgKosztSzczegóły
60 kg10 kapsułek6,45 zł15 kapsułek9,68 złrozpiska dla 60 kg
70 kg12 kapsułek7,74 zł17 kapsułek10,97 złrozpiska dla 70 kg
80 kg14 kapsułek9,03 zł20 kapsułek12,90 złrozpiska dla 80 kg
90 kg15 kapsułek9,68 zł22 kapsułki14,19 złrozpiska dla 90 kg

Etykieta podaje porcję 5 kapsułek. Rachunek z masy ciała to schemat z badań, wyższy niż porcja z etykiety, i pokazujemy go jako rachunek, nie jako zalecenie dla każdego.

Zawody typu HYROX i fitness racing

To jest dyscyplina, o którą pytacie najczęściej, i ta, w której odpowiedź jest najmniej wygodna dla sprzedawcy wodorowęglanu.

W pierwszym badaniu fizjologicznym tego formatu (Brandt i wsp. 2025) 11 osób trenujących rekreacyjnie ukończyło symulację zawodów w 86,5 minuty: 51,2 minuty biegu i 32,8 minuty na stacjach, czyli średnio około 4 minut na stację. Mleczan po stacjach sięgał 8,5 mmol na litr. Stacje mieszczą się więc w przedziale, w którym wodorowęglan bywa skuteczny, ale ponad połowę czasu zajmuje bieg ciągły.

Dla biegu ciągłego mamy metaanalizę Miller i wsp. 2025: 11 badań, 126 osób, testy od 1 do 30 minut. Po uwzględnieniu osób, które przerwały udział przez dolegliwości żołądkowe, efekt był pomijalny i nieistotny statystycznie. Dolegliwości żołądkowe zgłaszało 29,5 % osób po wodorowęglanie i 2,6 % po placebo. W podgrupie samych mężczyzn efekt był mały, ale istotny.

Najbliższe badanie do HYROX dotyczy krótszego wysiłku. Silva de Souza i wsp. 2024 dali 17 zaawansowanym osobom trenującym CrossFit 0,3 g na kg 120 minut przed treningiem Fran. Fran poszedł szybciej (291,2 wobec 303,3 sekundy), a następujące po nim 500 m na ergometrze wioślarskim już nie. To wysiłek kilkuminutowy, nie półtoragodzinny.

Wniosek dla zawodów typu HYROX: nie znamy badania, które pokazałoby poprawę wyniku w tym formacie, a najdłuższa część zawodów to bieg, przy którym efekt jest pomijalny. Jeśli chcesz sprawdzić wodorowęglan, zrób to na treningu, który symuluje zawody, z porcją 0,2 g na kg, i porównaj czas całości, czasy stacji i objawy z brzucha podczas biegu z takim samym treningiem bez wodorowęglanu. Na pierwszy start nie bierzemy go wcale. W sztafecie każda osoba robi dwa biegi i dwie stacje, więc wysiłek jest krótszy, ale badań w tym formacie też nie ma. Pełny plan suplementacji do tych zawodów, z kreatyną, węglowodanami i kosztem miesiąca, jest w poradniku o HYROX, a formaty startu w artykule o zasadach.

Wioślarstwo 2000 m

Przegląd metaanaliz Grgic i wsp. 2021 zalicza 2000 m na ergometrze do wysiłków, w których wodorowęglan poprawia wynik, ale ocenia te dowody jako niskiej jakości. Pojedyncze badania pokazują, skąd ta ostrożność.

Hobson i wsp. 2014: 20 wioślarzy, 0,3 g na kg. Różnica w czasie 2000 m (412,0 wobec 410,7 sekundy) nie była istotna w klasycznym teście, a analiza wielkości efektu wskazała prawdopodobną korzyść, głównie w drugiej połowie dystansu. Carr i wsp. 2012: 7 wioślarzy, różnice w mocy na 2000 m bardzo małe. Martin i wsp. 2023: 11 kobiet trenujących CrossFit, 0,3 g na kg w kapsułkach dojelitowych, przyjętych w indywidualnie ustalonym czasie. Średni czas 2 km wyniósł 514,3 sekundy wobec 529,9 sekundy po placebo, czyli 2,24 % szybciej. Szczyt wodorowęglanu we krwi przypadał średnio 102 minuty po przyjęciu kapsułek, w przedziale od 75 do 150 minut, a poprawa była tym większa, im bardziej wzrósł wodorowęglan we krwi.

Okno 120 do 150 minut dla kapsułek to schemat z karty i z arkusza AIS. Wynika z tego, że po kapsułkach opóźnionego uwalniania szczyt wodorowęglanu we krwi przychodzi później niż po roztworze (Hilton i wsp. 2019), dla którego klasycznie podaje się 60 do 90 minut. Badanie Martin i wsp. 2023 nie porównywało postaci, ale pokazuje, jak bardzo czas szczytu różni się między osobami: od 75 do 150 minut. Czasu do szczytu po kapsułce ATHLECOR nikt nie zmierzył, dlatego okno traktuj jako punkt wyjścia do prób, nie jako wartość sprawdzoną dla naszego produktu.

Bieg 400 i 800 m

Metaanaliza Christensen i wsp. 2017 objęła wysiłki od 45 sekund do 8 minut, czyli także 400 i 800 m. W 25 badaniach wodorowęglan dał mały, istotny efekt na średnią prędkość. Przegląd metaanaliz z 2021 roku potwierdza efekt w tym przedziale czasowym, z dowodami niskiej jakości.

Pojedyncze badania na 800 m są stare i małe. Wilkes i wsp. 1983: 6 biegaczy średniodystansowych, 800 m szybciej o 2,9 sekundy po wodorowęglanie. McKenzie 1988: 65 studentów, 0,3 g na kg w roztworze, czasy 800 m bez istotnej różnicy. Obie prace używały wodorowęglanu w płynie, nie w kapsułkach.

Na 400 i 800 m zawody często mają eliminacje i finał tego samego dnia. Przy przerwie od 30 do 90 minut między wysiłkami poradnik o tym, dla kogo i kiedy, opisuje okno porcji. Dla przerw dłuższych niż 90 minut badań nie ma. AIS opisuje powtarzane ładowanie tego samego dnia jako sprawę do indywidualnej oceny i wskazuje, że jeśli kolejna porcja jest potrzebna, może być niższa, bo część pierwszej jest jeszcze w organizmie. Taki schemat ustalasz na treningu albo na zawodach niższej rangi, nigdy pierwszy raz na mistrzostwach.

Sporty walki z rundami

Miranda i wsp. 2022 zebrali 8 badań wodorowęglanu w sportach walki. Wodorowęglan podnosił mleczan we krwi, co pokazuje większy udział pracy beztlenowej, ale wyniki w testach (moc w teście Wingate, testy specyficzne dla judo, odczuwany wysiłek) nie różniły się istotnie od placebo. Autorzy piszą wprost, że potrzeba badań w testach specyficznych dla walki i u kobiet.

Druga sprawa w sportach walki to masa ciała. Płyn zalecany do kapsułek, około 10 ml na kg, to przy 70 kg 700 ml, a sód dodatkowo zatrzymuje wodę. Jeśli ważysz się w dniu walki, pierwsza próba na treningu powinna obejmować ważenie w tych samych godzinach co na zawodach.

Pływanie 100 do 400 m

Grgic i Mikulic 2022 w metaanalizie 9 badań nie znaleźli efektu na 91,4 i 100 m. Na 200 i 400 m efekt był mały i istotny, około 1,3 % czasu. Nowsza metaanaliza Huang i wsp. 2025, tylko dla 200 m, nie pokazała poprawy czasu mimo wyższego wodorowęglanu i mleczanu we krwi. Gurton i wsp. 2025 dali 13 dobrze wytrenowanym pływakom 0,3 g na kg w kapsułkach, w indywidualnie ustalonym czasie (średnio 160 minut przed), z posiłkiem węglowodanowym. Czasy na 200 i 400 m stylem dowolnym nie różniły się od placebo.

Wniosek dla pływania: na 100 m nie ma powodu próbować. Na 200 i 400 m dowody są niespójne, więc decydują Twoje próby na treningu, nie tabela.

Test na treningu, zanim cokolwiek zmienisz przed startem

Każda dyscyplina z tabeli zaczyna się od tego samego testu. Wybierz sesję zbliżoną do startu: symulację zawodów, 2000 m na ergometrze, odcinki 400 albo 800 m, sparing w rundach, odcinki 200 m w wodzie. Zrób ją raz bez wodorowęglanu i raz z porcją 0,2 g na kg, w tych samych warunkach.

Według arkusza AIS dolegliwości zmniejszają: kapsułki zamiast proszku w wodzie, porcje rozłożone na 30 do 60 minut, mały posiłek z około 1,5 g węglowodanów na kg masy ciała i płyn około 10 ml na kg. Dolegliwości u osób podatnych szczytują zwykle około 90 minut po przyjęciu, więc przy pierwszej kapsułce 150 minut przed startem najgorszy moment wypada przed startem, nie w jego trakcie. Notuj godziny porcji, posiłek, objawy z brzucha co 30 minut i wynik sesji. Decyzję podejmujesz po co najmniej dwóch takich porównaniach. Więcej o formie kapsułki i tolerancji w osobnym poradniku.

Wodorowęglan sodu to w 27 % sód. Porcja 0,3 g na kg przy 70 kg to około 5,7 g sodu naraz. Przy nadciśnieniu, chorobach serca lub nerek, diecie z ograniczeniem sodu albo lekach wpływających na ciśnienie decyzja o wodorowęglanie nie jest samodzielna i należy do lekarza prowadzącego.

Łączenie z kofeiną i beta-alaniną

Z beta-alaniną jest najwięcej danych. Metaanaliza Curran-Bowen i wsp. 2024 (10 badań, 243 osoby) znalazła mały dodatkowy efekt połączenia, a arkusz AIS wymienia beta-alaninę jako kombinację, która może przynieść korzyść. Kalendarze się nie kłócą: beta-alaninę przyjmuje się codziennie przez co najmniej 4 tygodnie, wodorowęglan tylko w dniu startu.

Z kofeiną nie ma w naszych źródłach badania, które pokazywałoby dodatkowy efekt połączenia. W metaanalizie Christensen i wsp. 2017 kofeina i wodorowęglan osobno dały podobnie mały efekt w wysiłkach od 45 sekund do 8 minut, ale to nie jest dowód, że razem dają więcej. Kofeina u części osób sama przyspiesza pracę jelit, więc każdy produkt sprawdź osobno, zanim połączysz oba. Szczegóły w poradniku o łączeniu i przeliczaniu.

Dobór

W doborze ATHLECOR

Dobór pokazuje wodorowęglan sodu tylko jako produkt do indywidualnej oceny, gdy trenujesz co najmniej 1 dzień w tygodniu i wskażesz intensywne wysiłki od 30 sekund do 10 minut, powtarzane zrywy z krótkimi przerwami albo sporty mieszane z intensywnym treningiem. Nigdy nie trafia do koszyka, ceny ani rozpiski, bo porcję z masy ciała, przeciwwskazania i tolerancję trzeba ustalić przed stosowaniem. Silnik doboru zna cztery kategorie sportu, a nie nazwy dyscyplin z tej strony, i nie pyta o ważenie, dlatego decyzję o dyscyplinie podejmujesz według tabeli wyżej. Kalendarz w wyniku doboru ustawia kapsułki w oknie od 150 do 120 minut przed startem i próbę 14 dni przed startem.

Przykład

Przykład

Przykład decyzji z jawnymi założeniami. Ważysz 80 kg, startujesz w zawodach typu HYROX za 8 tygodni i chcesz wiedzieć, czy wodorowęglan ma u Ciebie sens.

Tygodnie 2 do 5: cztery symulacje połowy zawodów w tych samych warunkach, na przemian bez wodorowęglanu i z nim (bez, z, bez, z). W każdej zapisujesz czas całości, czas każdej stacji i objawy z brzucha podczas biegu. Porcja w sesjach z wodorowęglanem: 0,2 g na kg, czyli 14 kapsułek (16,8 g, 9,03 zł), pierwsza porcja 150 minut przed, ostatnia 120 minut przed, posiłek z około 120 g węglowodanów i 800 ml płynu. Jeśli w żadnej z dwóch sesji z wodorowęglanem czas nie był lepszy od sąsiedniej sesji bez niego albo brzuch dawał o sobie znać na biegu, wodorowęglan na tych zawodach odpada i to też jest dobry wynik prób. Jeśli obie sesje z wodorowęglanem wypadły lepiej, a objawów nie było, możesz w tygodniu 6 sprawdzić 0,3 g na kg (20 kapsułek, 12,90 zł). Na start idziesz tylko z dawką, którą znasz z treningu.

Pytania

Krótkie odpowiedzi.

Nie znamy badania, które pokazałoby poprawę wyniku w zawodach typu HYROX. Ponad połowę czasu zajmuje bieg ciągły, a przy biegu ciągłym metaanaliza 11 badań (Miller i wsp. 2025) pokazała efekt pomijalny i dolegliwości żołądkowe u 29,5 % osób. Jeśli chcesz sprawdzić, zrób próbę z 0,2 g na kg na treningu symulującym zawody, nie na pierwszym starcie.

Gramy z masy ciała podzielone przez 1,2 g na kapsułkę. Przy 60 kg 10 do 15 kapsułek, przy 70 kg 12 do 17, przy 80 kg 14 do 20, przy 90 kg 15 do 22. Pierwszy raz 0,2 g na kg na treningu. Kapsułki 120 do 150 minut przed startem, rozłożone na 2 do 3 porcje z małym posiłkiem i wodą.

Przegląd metaanaliz z 2021 roku zalicza 2000 m do wysiłków z poprawą wyniku, przy dowodach niskiej jakości. W badaniu z kapsułkami dojelitowymi (Martin i wsp. 2023, 11 kobiet) czas 2 km był o 2,24 % krótszy niż po placebo, a w dwóch innych badaniach różnice były małe albo nieistotne. Decydują próby na ergometrze.

W kapsułkach zacznij od okna 120 do 150 minut przed startem, bo po kapsułkach opóźnionego uwalniania szczyt wodorowęglanu we krwi przychodzi później niż po roztworze. Czas szczytu różni się między osobami, a dla kapsułki ATHLECOR nie był mierzony, więc sprawdź go na treningu. Wysiłki od 45 sekund do 8 minut to przedział z najlepiej udokumentowanym efektem. Jeśli przy eliminacjach i finale potrzebujesz drugiej porcji, ustal ją wcześniej na treningu.

Metaanaliza 8 badań (Miranda i wsp. 2022) pokazała wyższy mleczan we krwi, ale bez istotnej poprawy wyników w testach mocy i testach specyficznych dla judo. Jeśli walczysz w kategorii wagowej, uwzględnij przyrost masy z płynu i sodu i sprawdź go na treningu z ważeniem.

Na 100 m metaanaliza 9 badań nie pokazała efektu. Na 200 i 400 m ta sama metaanaliza znalazła mały efekt, około 1,3 % czasu, ale nowsza metaanaliza dla 200 m i badanie z kapsułkami u 13 pływaków (Gurton i wsp. 2025) poprawy nie pokazały. Na 200 i 400 m decydują Twoje próby.

Źródła

Na czym się opieramy.

  1. Grgic J, Pedisic Z, Saunders B i wsp., 2021. International Society of Sports Nutrition position stand: sodium bicarbonate and exercise performance. J Int Soc Sports Nutr 18(1):61
  2. Grgic J, Grgic I, Del Coso J, Schoenfeld BJ, Pedisic Z, 2021. Effects of sodium bicarbonate supplementation on exercise performance: an umbrella review. J Int Soc Sports Nutr 18(1):71
  3. Christensen PM, Shirai Y, Ritz C, Nordsborg NB, 2017. Caffeine and Bicarbonate for Speed. A Meta-Analysis of Legal Supplements Potential for Improving Intense Endurance Exercise Performance. Front Physiol 8:240
  4. Miller LE, Bhattacharyya R, Katz SJ, Bhattacharyya M, Herbert WG, 2025. Negligible benefit of oral single-dose sodium bicarbonate on continuous running performance: systematic review with meta-analysis. J Int Soc Sports Nutr 22(1):2538606
  5. Brandt T, Ebel C, Lebahn C, Schmidt A, 2025. Acute physiological responses and performance determinants in Hyrox, a new running-focused high intensity functional fitness trend. Front Physiol 16:1519240
  6. Silva de Souza RA, Barreto G, Alves Freire PA i wsp., 2024. Sodium bicarbonate improved CrossFit® Benchmark Fran, but not subsequent 500 m rowing performance. Res Sports Med 32(6):965-980
  7. Martin RAXJ, Hilton NP, Sparks SA, Saunders B, McNaughton LR, 2023. The effects of enteric-coated sodium bicarbonate supplementation on 2 km rowing performance in female CrossFit® athletes. Eur J Appl Physiol 123(6):1191-1198
  8. Hilton NP, Leach NK, Sparks SA, Gough LA, Craig MM, Deb SK, McNaughton LR, 2019. A Novel Ingestion Strategy for Sodium Bicarbonate Supplementation in a Delayed-Release Form: a Randomised Crossover Study in Trained Males. Sports Med Open 5(1):4
  9. Hobson RM, Harris RC, Martin D i wsp., 2014. Effect of sodium bicarbonate supplementation on 2000-m rowing performance. Int J Sports Physiol Perform 9(1):139-144
  10. Carr AJ, Slater GJ, Gore CJ, Dawson B, Burke LM, 2012. Reliability and effect of sodium bicarbonate: buffering and 2000-m rowing performance. Int J Sports Physiol Perform 7(2):152-160
  11. Wilkes D, Gledhill N, Smyth R, 1983. Effect of acute induced metabolic alkalosis on 800-m racing time. Med Sci Sports Exerc 15(4):277-280
  12. McKenzie DC, 1988. Changes in urinary pH following bicarbonate loading. Can J Sport Sci 13(4):254-256
  13. Miranda WAS, Barreto LBM, Miarka B i wsp., 2022. Can Sodium Bicarbonate Supplementation Improve Combat Sports Performance? A Systematic Review and Meta-analysis. Curr Nutr Rep 11(2):273-282
  14. Grgic J, Mikulic P, 2022. Ergogenic Effects of Sodium Bicarbonate Supplementation on Middle-, But Not Short-Distance Swimming Tests: A Meta-Analysis. J Diet Suppl 19(6):791-802
  15. Huang D, Wang X, Takagi H i wsp., 2025. Effects of sodium bicarbonate on 200 m time trial performance and physiological responses in swimmers: a systematic review and meta-analysis. Res Sports Med 33(3):291-307
  16. Gurton WH, Dabin L, Marshall S, 2025. No Effect of Individualized Sodium Bicarbonate Supplementation on 200-m or 400-m Freestyle-Swimming Time-Trial Performance in Well-Trained Athletes. Int J Sports Physiol Perform 20(2):224-231
  17. Curran-Bowen T, Guedes da Silva A, Barreto G, Buckley J, Saunders B, 2024. Sodium bicarbonate and beta-alanine supplementation: Is combining both better than either alone? A systematic review and meta-analysis. Biol Sport 41(3):79-87
  18. Australian Institute of Sport, Sports Supplement Framework: Sodium Bicarbonate, Group A (dostęp 11.09.2026)
  19. Karta ATHLECOR Wodorowęglan sodu i rozpiski ile-wodoroweglanu (dostęp 27.10.2026)

Aktualizacja: 27 października 2026. Materiały mają charakter edukacyjny. Suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej diety i zdrowego stylu życia. Sposób stosowania sprawdzaj na etykiecie konkretnego produktu.